loader

14.10.2017

14.10 + Skrzypce
godz. 19:00

Wokół Bacha II

  • Maija Lehtonen (Finlandia) organy
  • Manfred Grässbeck (Finlandia) skrzypce

 Wokół Bacha II

 Historia potrafi czasami płatać figle doprawdy niezwykłe, bo jak inaczej określić całkowity brak w zachowanej do dziś spuściźnie kompozycji Nicolausa Bruhnsa jego utworów kameralnych albo skrzypcowych? Psikus losu to bardzo niesprawiedliwy, ponieważ pochodzący ze Szlezwika-Holsztynu kompozytor był również organistą, a przede wszystkim bardzo utalentowanym skrzypkiem-wirtuozem, w którego technice szczególny zachwyt wzbudzała łatwość wykonywania dwudźwięków i wielodźwięków. Nieliczne jego kompozycje organowe, w tym Praeludium G-dur, wykazują wpływy wielkiego Dietricha Buxtehudego, u którego Bruhns się przez pewien czas uczył. Ślady fascynacji mistrzem z Lubeki można oczywiście odnaleźć we wczesnych organowych dziełach Jana Sebastiana Bacha. Nastoletni ciągle kompozytor mógł popadać nawet w „młodzieńczą żywiołowość, w niektórych miejscach ocierającą się nawet o przesadę” (jak zaznacza prof. Christoph Wolff), ale zdobywał dzięki temu cenne twórcze doświadczenia. Przykładem Preludium C-dur, które rozpoczyna efektowne pedałowe solo. Czerpanie z innych twórców służyło natomiast Bachowi do szlifowania własnej logiki kontrapunktycznej, a jednocześnie do poznawania odmiennej stylistyki i innych przestrzeni estetycznych. W taki sposób powstała przed 1709 rokiem Fuga h-moll BWV 579 wg Corellego. Zresztą dzieła tego włoskiego mistrza Bach przechowywał w swojej bogatej, prywatnej bibliotece. Mógł więc dysponować egzemplarzem opus 5 – zbiorem dwunastu sonat skrzypcowych, który wieńczy niezwykła, Sonata d-moll „La Folia” – przykład przepysznej barokowej wirtuozerii w formie ostinatowych wariacji. W tym zbiorze (zwanym „apparatus”) nie przechowywał utworów Veraciniego, ale były za to Johanna Gottfrieda Walthera. Dalszy kuzyn Bacha (ich matki, obie z domu Lämmerhirt z Erfurtu były blisko spokrewnione) w pewnym momencie stanowił dla niego konkurencję – obaj aplikowali na stanowisko organisty u św. Błażeja w Mühlhausen (1707). Walther – chociaż przygotował dwa, stosowne kościelne utwory, jednak z rywalizacji się wycofał. Na szczęście nie zaważyło to wzajemnych kontaktach –przyjaźnili się długie lata. Walther był nie tylko kompozytorem, ale i świetnym teoretykiem muzyki, autorem pierwszego niemieckiego, muzycznego słownika – Musicalisches Lexicon. W swojej autobiografii napisał, że skomponował 92 wokalne i 119 klawiszowych utworów, jak również opracował na instrumenty klawiszowe 78 utworów innych twórców.

Marcin Majchrowski       

 

 Nicolaus Bruhns (1665-1697)

  • Praeludium in G major

Francesco Maria Veracini (1690-1768)

  • Largo from the Sonata in A major Op 2 No 6

Johann Sebastian Bach (1685-1750)

  • Fugue in B minor BWV 579

Arcangelo Corelli (1653-1713)

  • Sonata in D minor „La Folia” Op 5 No 12

Johann Gottfried Walther (1684-1748)

  • Concerto del Sigr. Tomaso Albinoni in B flat major LV 127

Johann Sebastian Bach (1685-1750)

  • Sonata in G minor BWV 1001
  • Siciliana – Presto –  Prelude and Fugue in C major BWV 531

Organy PLUS+ © 2016
designed by monolight.eu