loader

12.10.2017

12.10.2017 + Impro
godz. 19:00

The craft of improvisation

  • Sietze de Vries (Holandia) organy
  • Eran Wejsenblum (Holandia) flety proste

 

The craft of improvisation

Improwizacja – definicja tego terminu na pozór jest bardzo prosta i wyczerpująca: „działalność artystyczna, w której akt twórczy pokrywa się z wykonaniem jednocześnie powstającego utworu”. Czyli o improwizacji można mówić w momencie, kiedy wykonawca tworzy ad hoc, gra (wykonuje utwór), który nie był wcześniej zapisany i zapisany być najczęściej nie musi. To dopiero wstęp do rozróżnień i typologii improwizacji – obecnej zarówno w kulturach pierwotnych, jak i w sztuce wysokiej; znanej z przekazów historycznych i bieżącej praktyki wykonawczej. Improwizacji na co dzień nie doceniamy, a przecież przyczyniła się do niezwykłej liczby zjawisk artystycznych – od konceptu śpiewu wielogłosowego, poprzez sztukę ornamentacji, a współcześnie aż po oddzielne dziedziny sztuki dźwięków. Do największych improwizatorów w historii muzyki należeli oczywiście najwięksi geniusze kompopzycji – Buxtehude, Händel i Bach, Mozart i Beethoven, Mendelssohn i oczywiście Fryderyk Chopin, Liszt, Brahms, Bruckner, Franck i Olivier Messiaen. Ta lista nazwisk nie wyczerpuje nawet części najważniejszych artystów, którzy potrafili puszczać wodze muzycznej fantazji. Jeśli ze sztuki improwizacji wyrastał kunszt ornamentacyjny i także technika wariacyjna, to improwizatorem był również muzyk niezwykły – Jacob van Eyck. Z pochodzenia arystokrata, od urodzenia niewidomy, stał się kompozytorem, flecistą, ale przede wszystkim wielkim znawcą carillonów i wirtuozem gry na tym instrumencie. To on odkrył zależność rodzaju brzmienia od kształtu dzwonu, co wpłynęło na sztukę strojenia carillonów. W dwutomowym zbiorze ponad 150 kompozycji na flet solo – Der Fluyten Lust-hof (1646, później wielokrotnie wznawiany) – znaleźć można kilka przykładów swobodnych, zrodzonych z improwizacji preludiów i fantazji, choć przeważają w nim wariacje na różne, popularne ówcześnie tematy. Cieszył się Jacob van Eyck wielkim szacunkiem, porównywalnym z tym, którym otaczano kilkadziesiąt lat później Daniela Magnusa Gronaua w Gdańsku. Od 17 roku życia był organistą w różnych świątyniach miasta: początkowo w kaplicy św. Anny w kościele św. Trójcy (1717-19), później u św. Katarzyny, w Farze i najdłużej – przez 17 lat – u św. Jana. O improwizatorskich umiejętnościach Gronaua wnioskować można z faktury jego kompozycji (słynnych wariacji chorałowych), bogatej w swobodne kontrapunkty. I tylko wypada żałować, że większości jego dzieł po prostu nigdy nie poznamy.

Marcin Majchrowski

Sietze de Vries

  • Praeambulum (Veni Creator)
  • Psalm 140: Partita na temat psalmu 140 w technice alternatim z fletem prostym

Jacob van Eyck (c.1590-1657)

  • Wariacje na flet prosty

Georg Philipp Telemann (1681-1767)

  • Fantasia I

Sietze de Vries

  • improwizacje na tematy ze zbioru 517 fug Daniela Magnusa Gronaua (±1699-1747)
    Vivace nr 251
    Alla breve nr 100
    Vivace nr 67

Jacob van Eyck (c.1590-1657)

  • Nachtegael

Sietze de Vries

  • Psalm 33: Partita na temat psalmu 33 w technice alternatim z fletem prostym
  • Postludium (Veni Creator)

 

Organy PLUS+ © 2016
designed by monolight.eu