loader

11.10.2017

11.10.2017 + Monteverdi
Godz. 19:00

Non Teme Durezza, Non Sfugge Asprezza

  • Mauricio Croci (Szwajcaria) klawesyn, organy

 

 Non Teme Durezza, Non Sfugge Asprezza

 Ze wspólnych korzeni wyrasta cała europejska muzyka na instrumenty klawiszowe. W czasach tak skrupulatnie wymagających specjalizacji, nawet w ortodoksyjnym doborze instrumentów do wykonywanego repertuaru całkiem zapomniano niemal o fakcie, że zasadniczy podział na to, co przeznaczone na organy versus inne instrumenty klawiszowe nastąpił dopiero około połowy XVII wieku. Wcześniej wykonawcy korzystali z tych instrumentów, które akurat były do dyspozycji. Oczywiście, to doskonalenie mechanizmów, coraz kunsztowniejsze konstrukcje i wzrastające możliwości wykonawcze wymusił tę specjalizację, ale warto jednak pamiętać, że korzenie całej muzyki klawiszowej są wspólne. Porządkować i klasyfikować ten bogaty repertuar można na niezwykle wiele sposobów, biorąc pod uwagę przeznaczenie (np. twórczość liturgiczną przeciwstawiać świeckim tańcom), utwory oryginalnie pisane na instrumenty klawiszowe (Fantasia Ptetera Philipsa) zestawiać z intawolacjami, czyli przeniesieniami na nowe medium utworów w oryginale wokalnych (Lasciatemi morire, Questi vaghi concenti Monteverdiego). Można wskazywać na zróżnicowanie geograficzne, bo inaczej kształtowała się twórczość kompozytorów włoskich i niemieckich, odmienną, oryginalną ścieżką kroczył rozwój muzyki francuskiej. Wspomniany Peter Philips – katolicki wygnaniec z Anglii – przenosił do Niderlandów zdobycze wirginalistów i wpłynął na następne generacje szkoły Północnej: Heinricha Scheidemanna czy Dietricha Buxtehudego. Ten ostatni należy zresztą do tych twórców, w których stylu krzyżują się wpływy różnych szkół. Rozbudowane utwory organowe, w których łączył Buxtehude kontrapunktyczne rygory z improwizatorską swobodą są świetnym przykładem wirtuozowskiego stylus phantasticus. Jest w tym stylu również gałąź włoska, wyrastająca z osiągnięć kompozytorów weneckich, bo z niej wywodzi się zarówno Tarquinio Merula (przez pięć lat działający notabene w Warszawie na dworze Wazów), jak i Girolamo Frescobaldi, jeden z najważniejszych włoskich twórców muzyki klawiszowej. Zresztą muzyczne szlaki Europy w XVI i XVII wieku różnie się krzyżowały. Urodzony w  Turyngii Matthias Weckmann nasiąkał włoskimi wpływami w Dreźnie, a potem działał w Hamburgu, a Giovanni de Macque z Niderlandów emigrował do Neapolu. Bez jego chromatycznych eksperymentów madrygały Gesualda brzmiałyby pewnie inaczej.

Marcin Majchrowski

 

Klawesyn

Peter Philips (ca 1561 – 1628)

  • Fantasia in [d]
  • Amarilli di Giulio Romano

Girolamo Frescobaldi (1583 – 1643)

  • Aria detta la Frescobalda – Monicha – Balletto (Autograph Bn Paris)
  • Cento partite sopra Passacagli (II Libro di Toccate, 1627)

Giovanni DE MACQUE (1550 – 1614)

  • Consonanze stravaganti

Claudio Monteverdi

  • “Lasciatemi morire”, intavolato

Heinrich Scheidemann (ca 1595–1663)

  • Galliarda in d

Organy

 Claudio Monteverdi (1567-1643)

  • “Questi vaghi concenti”, intavolato

Girolamo Frescobaldi (1583 – 1643)

  • Canzon Terza (II Libro di Toccate, 1627)

Tarquinio Merula (1595 – 1665)

  • Toccata et genus cromaticum del I tono

Louis Couperin (1626 – 1661)

  • Fantasie Duretez

Mathias Weckmann (1616 – 1674)

  • Canzona ex d

Dietrich Buxtehude (1637-1707)

  • Toccata in d

Organy PLUS+ © 2016
designed by monolight.eu