loader

09.06.2017

09.06 + Chorał             
godz. 19:00

Historia Resurrectionis Domini Nostri Iesu Christi

  • Tomasz Orlow organy
  • Robert Pożarski cantor precentor
  • Schola Gregoriana Gedanensis

 Historia Resurrectionis Domini Nostri Iesu Christi

Na Zakon Krzyżacki, a właściwie Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie, patrzymy przede wszystkim z punktu widzenia historii politycznej. Jest to absolutnie zrozumiałe, skoro skutki kilkusetletniej obecność braci zakonnych najpierw na Ziemi Chełmińskiej, a później na obszarach Prus odczuwalne są praktycznie do dzisiaj. Krzyżacy w polskiej historiografii są synonimem politycznego wroga, przysporzyli Koronie, a potem I Rzeczypospolitej poważnych klęsk, ale i błyskotliwych triumfów wojennych, niestety politycznie zmarnowanych. Jednak warto pamiętać, że oprócz wymiaru militarnego, doskonale zorganizowane państwo krzyżackie, miało również swój wymiar cywilizacyjny i kulturowy, a muzyka musiała w nim odgrywać niebagatelną rolę. To, że śladów kultury muzycznej w państwie krzyżackim do naszych czasów dotrwało tak niewiele, jest przede wszystkim owocem tej burzliwej, a często bardzo krwawej przeszłości. Muzyka w średniowieczu była przede wszystkim niezbędnym elementem sprawowania liturgii. W swoich innych wymiarach i gatunkach służyła też reprezentacji dworskiej i rozrywce. Liturgia obowiązująca w państwie Zakonu oparta została na rycie dominikańskim, wzbogaconym o wpływy z innych źródeł. Za jej najważniejszą cechę uznać należy uwypuklenie kultu Najświętszej Marii Panny.
To właśnie nabożeństwom maryjnym towarzyszyła najbogatsza oprawa, Zaznacza się on wyraźnie w rękopisach z terenu państwa zakonnego, wśród których znaleźć można ciekawe wersy allelujatyczne o tematyce maryjnej, nie znane z innych źródeł. Jeden z XV-wiecznych rękopisów z Biblioteki Gdańskiej PAN (kancjonał MS. MAR. F. 406) zawiera niemal wyłącznie śpiewy do patronki zakonu, wykorzystywane w liturgii mszalnej, jak i w oficjum. Także w antyfonarzu ze śpiewami letniej części roku liturgicznego (pars aestivalis), spisanym najpewniej w Toruniu w II połowie XIV wieku, (MS. MAR F. 405), również kult Marii Panny został mocno uwypuklony. W państwie krzyżackim nie pielęgnowano śpiewu wielogłosowego, natomiast wykonywanemu chorałowi mogły towarzyszyć organy. Naukowcy nie są w stanie odtworzyć uprawianego repertuaru, ale podkreślają, że jego podstawą była tzw. praktyka alternatim, polegająca na przemienności śpiewu i gry na organach. W XV wieku instrumenty posiadała większość najważniejszych świątyń, łącznie z kaplicą wielkiego mistrza i kościołem NMP na zamku w Malborku.

Marcin Majchrowski

 

Cantionale Ms.Mar.f.406

  • Alleluia Ave Benedicta, t. V cum Sequentia O, Maria Caeli via

Tomasz Orlow 

  • Improwizowane preludium chorałowe Organo pleno na temat Ave benedicta Maria (c. f. bas)

Cantionale Ms.Mar.f.406

  • Alleluia Angelus Domini, t. VIII cum Sequentia Virgini Mariae laudes,

Tomasz Orlow 

  • Improwizowana Fantasia con imitazione na temat Virgini Marie laudes

Antiphonarium Ms.Mar.f.405

  • Responsorium Angelus Domini, t. III,

Daniel Magnus Gronau (1699-1747)

  • Vivace nr 251 ze zbioru 517 fug
  • Alla breve nr 100 ze zbioru 517 fug
  • Vivace nr 67 ze zbioru 517 fug

Antiphonarium Ms.Mar.f.405

  • Responsorium Christus resurgens, t. I

Tomasz Orlow 

  • Improwizowane preludium chorałowe na temat Angelorum Imperator (c. f. tenor)

Cantionale Ms.Mar.f.406

  • Prosa Angelorum Imperator, t. IV,

Tomasz Orlow 

  • Improwizowane Preambulum na temat Gaude Dei genitrix

Cantionale Ms.Mar.f.406

  • Antiphona Gaude Dei Genitrix, t. V,

Organy PLUS+ © 2016
designed by monolight.eu