loader

Festiwal

Szanowni Państwo,

Wydaje się, że to było tak niedawno. W zeszłym roku o tej porze świętowaliśmy zakończenie rekonstrukcji wielkich barokowych organów we franciszkańskim kościele pw. Św. Trójcy na gdańskim Starym Przedmieściu.

Tegoroczny piąty już festiwal ORGANy PLUS+  daje nam szansę świętowania i posłuchania pięknej muzyki rozbrzmiewającej z jedynego w Polsce muzycznego Lektorium, w niezmienionej od 500 lat gotyckiej akustyce, w sposób nieosiągalny nigdzie indziej. Podobnie, jak w zeszłym roku dźwięki z różnych zakątków Europy będą się rozchodzić w tej przestrzeni na wiosnę i jesienią.  Podobnie, jak w zeszłym roku artyści przygotowali dla nas specjalne, dedykowane temu miejscu i instrumentowi programy. Podobnie, jak w zeszłym roku gwarantujemy najwyższy poziom wykonawczy i niezapomnianą podróż w czasie do osiemnastego, siedemnastego, a nawet szesnastego stulecia wraz z unikatowym brzmieniem czterdziestopięciogłosowych organów.

Festiwal ORGANy PLUS+ artystycznie nawiązuje do idei rekonstrukcji. Koncerty, na które Państwa zapraszam, tylko z nazwy są wydarzeniami, do których przyzwyczaiły nas sale koncertowe. W rzeczywistości są artystycznym eksperymentem, próbą odtworzenia nie tylko samej muzyki w kształcie jak najbardziej zbliżonym do pierwowzoru, ale również próbą odtworzenia tradycji słuchania i sytuacji muzycznej, które miały miejsce w dawnym Gdańsku. W trakcie wiosennej edycji muzyka organowa będzie rozbrzmiewać w szerokim kontekście historii naszego miasta, wokalistów i zespołów wokalnych.

Trzy koncerty wiosennej edycji będą swoistym Triduum, które, mam nadzieję, pobudzi w nas tęsknotę do Piękna ukrytego w czystych tonach piszczałek organowych i ludzkich głosów. Rozpoczniemy w piątek 14 czerwca, koncertem, który podobnie jak cały festiwal ma być swoistym wehikułem czasu. Tak nazwał program koncertu włoski organista Paolo Crivellaro – wybitny znawca wczesnego repertuaru organowego, profesor berlińskiej Akademii Muzycznej. Będzie nas przeprowadzał przez historię europejskiej muzyki od późnego średniowiecza do późnego baroku. Kanwą tej muzycznej poezji, będzie proza wydarzeń historycznych i kulturalnych w Gdańsku, których opis wybrałem dla Państwa z przepastnych zasobów Biblioteki Gdańskiej.

To już dobra tradycja, że na festiwalu ORGANy PLUS+ występują najznamienitsi improwizatorzy, zajmujący się dawną praktyką wykonawczą. W tym roku w sobotę 15 czerwca będziemy mieli wyjątkową okazję posłuchania polskiego mistrza tej sztuki – Tomasza Adama Nowaka – który na co dzień jest profesorem Akademii Muzycznej w Detmold. Artysta zaproponował program oparty na hymnie maryjnym – Magnificat. Głęboki tekst oraz ogromna tradycja opracowań muzycznych tego utworu stawia przed wykonawcą wysokie wymagania.  Tomasz Adam Nowak to jednak wytrawny improwizator, który za każdym razem wprawia słuchaczy w osłupienie i zachwyt. Artysta zaprosił do współpracy gdański zespół śpiewaczy – Schola Gregoriana Gedanensis, ze swoim szefem – Robertem Pożarskim, którego śpiew będzie wokalnym kontrapunktem w technice alternatim.

Ostatni wiosenny koncert w niedzielę 16 czerwca będzie pod wieloma względami wyjątkowy…Po raz pierwszy będziemy gościli artystów z Japonii, po raz pierwszy wystąpią w Polsce, choć na arenie międzynarodowej mają ogromne dokonania, po raz pierwszy zaprezentowana zostanie muzyka, która jeszcze nigdy nie rozbrzmiewała  na naszym festiwalu, a być może nawet w nowożytnym Gdańsku. Heinrich Schütz to kompozytor, który wywarł ogromne piętno na rozwój muzyki barokowej w Europie. Mówi się o nim, że to on zaszczepił zdobycze włoskich mistrzów prima practica na północ od Alp i rozpoczął modę na włoską muzykę barokową. W siedemnastowiecznym Gdańsku jego kompozycje rozbrzmiewały prawdopodobnie  we wszystkich kościołach, a na pewno miało to miejsce w kościele Św. Trójcy. My usłyszymy ją w wykonaniu dwóch Japończyków – organisty Yuichiro Schiny i barytona Toro Tano, którzy są w swoim kraju niezmordowanymi promotorami dawnych praktyk wykonawczych w muzyce europejskiej. Obaj artyści wystąpią w Polsce po raz pierwszy, choć prezentowali swoją sztukę już niemal w całej Europie, wielu krajach azjatyckich i USA. Mamy nadzieję, że niezwykły wieczór z nieznaną muzyką, która należy do naszego kodu kulturowego, będzie godnym zwieńczeniem wiosennej edycji festiwalu ORGANy PLUS+.

Światowej sławy wykonawcy, oryginalne dawne instrumenty, dawne techniki wykonawcze, nie zmieniona od stuleci akustyka gotyckiego kościoła Św. Trójcy, oryginalne umiejscowienie muzyków na jedynym w Polsce Lektorium, wreszcie muzyka nie słyszana gdzie indziej w Polsce sprawią, że wejdziemy w sytuację uczestnika wydarzeń muzycznych z przed wieków.

Pozwólmy sobie na krótką podróż w czasie !

Zapraszam do Gdańska ! Zapraszamdo kościoła Św. Trójcy !

Andrzej Szadejko

Dyrektor

Andrzej Szadejko
Gdański kompozytor, dyrygent, organista, organizator życia muzycznego.
Studiował grę organową w Gdańskiej Akademii Muzycznej pod kierunkiem prof. Leona Batora, ukończył z wyróżnieniem Akademię Muzyczną w Warszawie, w klasie organów prof. Joachima Grubicha i Hochschule für Alte Musik Schola Cantorum Basiliensis w klasie organów Jean-Claude Zehndera.
W Schola Cantorum Basiliensis ukończył także z wyróżnieniem naukę śpiewu w klasie Richarda Levitta oraz kurs kompozytorski u Rudolfa Lutza.
Uczestniczył aktywnie w kilkudziesięciu mistrzowskich kursach organowych, klawesynowych i na pianoforte w Polsce, Niemczech, Holandii i Szwajcarii. Jest finalistą i laureatem konkursów organowych w Rumii, Gdańsku, Warszawie, Odense/DK i Brugge/B.
W roku 2002 obronił przewód doktorski w Akademii Muzycznej w Łodzi, a w 2012 uzyskał tytuł naukowy doktora habilitowanego sztuk muzycznych w Akademii Muzycznej w Poznaniu.
Był stypendystą Prezydenta Miasta Gdańska, Marszałka Województwa Pomorskiego, Fundacji Kultury, Miasta Basel, Doms-Stiftung, Organ Summer Academy w Haarlem (Holandia), Instytutu Muzyki i Tańca, Instytutu Adama Mickiewicza.
Od roku 1994 regularnie koncertuje w Polsce, Europie, a także w USA. Oprócz organowej działalności koncertowej zajmuje się także komponowaniem. W 2011 roku nakładem wydawnictwa muzycznego Polihymnia w ramach Stypendium Marszałka Województwa Pomorskiego dla Młodych Twórców ukazało się wydanie Missa Brevis na chór 8-głosowy a’cappella jego autorstwa. Obecnie jest profesorem w Katedrze Muzyki Kościelnej Akademii Muzycznej w Gdańsku, gdzie wykłada grę na organach i realizację basso continuo. Prowadził kursy interpretacji muzyki organowej w Polsce, Finlandii, Niemczech oraz USA. Nadzoruje projekty rekonstrukcji i renowacji historycznych organów, m.in. Mertena Friese (1618) w kościele oo. Franciszkanów p/w św. Trójcy w Gdańsku ,  a obecnie Johanna Rohdego (1760) w kościele Św. Jana w Gdańsku, Eduarda Witteka (1911) w kościele Salezjanów pw. Św. Jana Bosko w Gdańsku-Oruni.

Przewodniczy pracom nad odbudową historycznych organów Mertena Friese w kościele oo. Franciszkanów p/w św. Trójcy w Gdańsku (patrz www.organy.gda.pl).
Współpracuje z Biblioteką Gdańską PAN jako koordynator projektu Muzyczne Dziedzictwo Miasta Gdańska w opracowaniu nagrań i druków muzykaliów gdańskich.
Jest szefem i założycielem zespołu wokalno-instrumentalnego GOLDBERG BAROQUE ENSEMBLE (www.goldbergensemble.eu), z którym nagrywa premierowe wykonania gdańskich kantat kompozytorów osiemnastowiecznych.
Jako solista i dyrygent ma na swoim koncie 17 wydawnictw płytowych dla wytwórni polskich (Sarton, Dux, Ars Sonora) i niemieckich ( Motette-Psallite, MDG), z których kilka było nominowanych do nagrody FRYDERYK i SZTORM. Obecnie jest szefem artystycznym serii MUSICA BALTICA w renomowanej wytwórni niemieckiej MDG .
Autor wielu opracowań naukowych i artykułów drukowanych w periodykach polskich i zagranicznych.
W roku 2011 nakładem wydawnictwa Akademii Muzycznej w Gdańsku ukazała się książka poświęcona twórczości dwóch uczniów Jana Sebastiana Bacha, działających nad Bałtykiem p.t. „Styl i Interpretacja w utworach organowych Friedricha Christiana Mohrheima (1719?-1780) i Johanna Gottfrieda Müthela (1728-1788). Zagadnienia wykonawcze i stylistyczne muzyki organowej w regionie południowego Bałtyku w osiemnastym wieku”.
W roku 2015 w ramach programu „Muzyczne Białe Plamy” w Instytucie Muzyki i Tańca zrealizował opracowanie naukowe dotyczące manuskryptu z 517 fugami gdańskiego organisty Daniela Magnusa Gronaua, które stało się podstawą dla wydania podręcznika do basso continuo, kontrapunktu, improwizacji i kompozycji oraz transkrypcji manuskryptu w języku polskim, jak również w wersji angielsko-niemieckiej.
Autor audycji Organy Nieograne w Programie Drugim Polskiego Radia.

Organizator wielu formatów artystycznych i festiwali w Polsce: za Festiwal ORGANy PLUS+ w Gdańsku otrzymał Pomorską Nagrodę Artystyczną. Odznaczony medalem Zasłużony dla Kultury Polskiej.

Program

Festiwal ORGANy PLUS +Wiosna 2019

Wykonawcy

Archiwum

Trójca Sztuki

Klasztor OO. Franciszkanów

Kompleks franciszkańskich zabudowań klasztornych położony jest na Starym Przedmieściu, w bezpośrednim sąsiedztwie głównych atrakcji turystycznych Starego Miasta w Gdańsku. Należący ponownie do Franciszkanów Kościół Św. Trójcy (i Św. Anny) jest doskonale widoczny przy wjeździe do Gdańska od strony południowej, a jego więźba dachowa z wieżyczką-sygnaturką jest dominującym elementem panoramy starego miasta od strony południowej.
Historia budowli sięga XIV wieku i początków działalności franciszkanów w Gdańsku. W wieku XVI w zabudowaniach poklasztornych stworzono sławne gimnazjum i pierwszą bibliotekę publiczną. W wieku XIX w murach klasztornych powstało muzeum historii naturalnej. Po drugiej wojnie światowej, mimo oporów komunistycznych władz państwowych, Franciszkanie powrócili do części kompleksu zamykając tym samym pewien etap historii tego miejsca.
Kościół Św. Trójcy to jeden z trzech oryginalnie zachowanych od zniszczeń wojennych kościołów gdańskich. Jest to gotycka budowla, w typie halowym złożona z dwóch części:
trójnawowego kościoła głównego i jednonawowego prezbiterium. Obie części są przedzielone lektorium z 1488 roku. Jest to jedyna tego typu oryginalnie zachowana konstrukcja w Polsce. Niespotykane właściwości akustyczne zapewniają gotyckie sklepienia kościoła głównego, podtrzymywane na wysokości 22,65 m przez 10 masywnych filarów rozstawionych w dwóch szeregach co 5 metrów. Szerokość trzech naw to 29,1 metrów, a długość kościoła głównego (50,7 m) wraz z prezbiterium sięga 82 metrów. W konstrukcji bryły budowli kościelnej zwraca uwagę asymetryczne zgięcie osi prezbiterium względem osi kościoła głównego. Organy są umiejscowione na dwóch przylegających do siebie balkonach po południowej stronie lektorium na przecięciu kościoła głównego i prezbiterium, w transepcie. Składają się z trzech szaf, w których umieszczono piszczałki. Jest to jedyne tego typu rozwiązanie architektoniczne w Polsce i jedno z kilku podobnych na świecie.
Temu najprawdopodobniej zawdzięczany doskonałe warunki akustyczne do realizacji przedsięwzięć muzycznych, których forma ograniczona jest tylko wyobraźnią i pomysłowością organizatora.
afejsakos

Organy

Organy w kościele Św. Trójcy w Gdańsku są ewenementem konstrukcyjnym, architektonicznym i muzycznym na skalę światową. Są jednym z najważniejszych instrumentów w Europie, promieniującym już teraz na całą kulturę muzyczną regionu. Jest to jedyny tego typu instrument w Polsce i w Europie.
Instrument spełnia funkcje liturgiczne, koncertowe, oświatowe, edukacyjne i badawcze w różnych programach przeznaczonych dla dzieci, młodzieży i specjalistów w wielu dziedzinach sztuki i techniki.
Projekt odbudowy wielkich organów zakłada odtworzenie stylistyki i technik budownictwa właściwych dla siedemnasto- i osiemnastowiecznego Gdańska.
Zachowanie większości elementów drewnianych szaf organowych (ok. 66% szafy głównej i pozytywu oraz 90% prospektu pedałowego), o wielkiej wartości historycznej i artystycznej, umożliwiło zrekonstruowanie ich w kształcie pierwotnym - zachowując stylistykę manierystyczną empory, szafy głównej i Rückpositivu, oraz stylistykę barokową balkonu i prospektu pedałowego. Zinwentaryzowane elementy poddane były pracom konserwatorskim i odtworzeniowym, a następnie użyte do odbudowy elementów architektonicznych empory i prospektów organowych. Prace odbywały się pod nadzorem konserwatorskim i organmistrzowskim.
Odbudowa organów w kościele św. Trójcy ma podstawowe znaczenie dla rozwoju kulturalnego kompleksu klasztornego. Jest to największy i jeden z ostatnich obecnie restaurowanych i rekonstruowanych zabytków ruchomych Gdańska.
Celem odbudowy organów Mertena Friese, było przywrócenie ich kształtu i charakteru, jaki instrument miał po ostatniej przebudowie z okresu baroku z połowy XVIII-go wieku, dokonanej przez gdańskiego organmistrza Rudolpha Dalitza.
Odtworzenie instrumentu nastąpiło przy użyciu technik budownictwa organowego właściwych dla epoki, w której organy były budowane. Powstał instrument o kształcie i możliwościach niespotykanych, a wręcz niemożliwych do uzyskania w innych miejscach w Polsce. W barokowym kształcie organy nawiązują do tradycji budownictwa organowego charakterystycznego dla krajów basenu Morza Bałtyckiego i tworzą ważne ogniwo odtworzenia kultury rzemieślniczej kręgu hanzeatyckiego, w takich miastach, jak Hamburg, Stralsund, Kopenhaga, Göteborg, Sztokholm czy Ryga.
Odbudowa, tak dużego i ważnego dla kultury muzycznej regionu i Polski, instrumentu ma wiele unikalnych cech. Przede wszystkim konstrukcja instrumentu składającego się z kilku prospektów nie ma sobie podobnych na całym świecie. Ponadto organy są umiejscowione na swoim dawnym miejscu, na balustradzie po południowej stronie prezbiterium, przy lektorium. Jest to jedyne tego typu rozwiązanie konstrukcyjne na świecie. W żadnym innym kościele w Polsce i w Europie nie istnieje tak duże lektorium z przylegającymi do niego organami, mogące pomieścić chór i orkiestrę. Daje to praktycznie nieograniczone możliwości wykorzystania wnętrza kościoła św. Trójcy dla celów muzycznych, nadając tym produkcjom dodatkowy walor wykonawstwa zgodnego z historycznymi praktykami muzycznymi.
Całkowita rekonstrukcja organów umożliwia wykonywanie koncertów kameralnych-instrumentalnych i wokalnych (w prezbiterium), kameralnych-instrumentalnych i wokalnych z organami (lektorium), oraz dużych koncertów symfonicznych i oratoryjno-kantatowych (główny kościół). Usytuowanie wykonawców i słuchaczy zależy tylko od charakteru koncertu, liczby słuchaczy i rodzaju repertuaru.
Projekt został ukończony w maju 2018 roku, a organy już teraz służą nie tylko celom liturgicznym czy koncertowym, ale również edukacyjnym i naukowym.

Krótka historia organów

1616-18 - prawdopodobnie Merten Freise buduje organy
1697 - Georg Nitrowski wykonuje Cimbelstern
1703 - Tobias Lehmann przebudowuje instrument i dobudowuje szafę pedałową
1757 - ostatnia barokowa przebudowa instrumentu przez Rudolpha Dalitza
1914 - instrument zostaje rozbudowany i spneumatyzowany przez firmę organmistrzowską Otto Heinrichsdorfa
1943 - demontaż organów w czasie Drugiej Wojny Światowej
1960 - częściowa rekonstrukcja balkonu pedałowego i budowa pneumatycznego instrumentu przez firmę Ryszarda Plenikowskiego z Kartuz
2008 - początek rekonstrukcji zabytkowych szaf organowych
2013 - odbudowa pierwszej sekcji instrumentu - Rückpositivu przez firmę organmistrzowską Kristiana Wegscheidera z Drezna we współpracy z Szymonem Januszkiewiczem z Niedalina
2015 zakończenie rekonstrukcji wszystkich elementów zabytkowych szaf organowych
2017 - odbudowa kolejnych sekcji organowych – Gross Pedal, Klein Pedal, Brustwerk
2018 - odbudowa sekcji głównej – Hauptwerk i zakończenie projektu.

Dyspozycja organów

Hauptwerk CDE-c’”
PRINCIPAL 16 FUSZ
QUINTADÖNA 16 FUSZ
OCTAVA 8 FUSZ
SPIELFLÖT 8 FUSZ
VIOL DI GAMBA 8 FUSZ
OCTAVA 4 FUSZ
HOLLFLÖT 4 FUSZ
QUINTA 3 FUSZ
OCTAVA 2 FUSZ
MIXTUR 6 FACH
VOX HUMANE 8 FUSZ
FAGOT 16 FUSZ
Rückpositiv CDE – c’”
PRINCIPAL 8 FUSZ
SALICINAL 8 FUSZ
HOLLFLÖT 8 FUSZ
QUINTADÖNA 8 FUSZ
OCTAVA 4 FUSZ
WALDFLÖT 2 FUSZ
OCTAVA 2 FUSZ
SESQUIALTER 2 FACH
SEDECIMA 1 FUSZ
MIXTUR 5 FACH
TROMPET 8 FUSZ
HAUTBOIS 8 FUSZ
Brustwerk CDE – c’”
FLÖT 4 FUSZ
QUINTA 1 1/3 FUSZ
SCHWIGEL 1 FUSZ
FLÖT 8 FUSZ
PRINCIPAL 4 FUSZ
OCTAVA 2 FUSZ
REGAL 8 FUSZ

 

Klein-Pedal CD – c”
SUBBASS 16 FUSZ
OCTAVA 8 FUSZ
FLÖT 8 FUSZ
OCTAVA 4 FUSZ
QUINTA BASS 2 FACH
MIXTUR 6 FACH
KRUMHORN 8 FUSZ
SCHALLMAΫ 4 FUSZ
CORNET / BASS / 2 FUSZ
Gross-Pedal CD – c”
UNTER BASS 32 FUSZ
VIOLON 16 FUSZ
SALICINAL 8 FUSZ
POSAUNE 16 FUSZ
TROMPET 8 FUSZ
SPERR VENTIL HW
SPERR VENTIL RP
SPERR VENTIL PED GROSS
SPERR VENTIL PED KLEIN
TREMULANT GROSS
TREMULANT RP
CIMBELSTERN KLEIN
CIMBELSTERN GROSS
CALCANT
HERRPAUKE

Galeria

ORGANy PLUS+ Holandia 6.10.2018

ORGANy PLUS+ Jan z Lublina 7.10.2018

Organizacja

Jak dojechać

Miejsce koncertów: Kościół OO. Franciszkanów p.w. Św. Trójcy w Gdańsku, ul. Św. Trójcy 4

Bilety

Bilety można nabyć na godzinę przed koncertem w kasie na dziedzińcu
Kościoła pw. Św. Trójcy
ul. Św. Trójcy 4
80-822 Gdańsk
oraz na bilety@organyplus.com
Miejsca na koncerty nie są numerowane.

Cena biletów: 25 PLN – normalny, 10 PLN - ulgowy

Bilety ulgowe przysługują:

  • studentom (z ważną legitymacją)
  • posiadaczom Karty do Kultury
  • posiadaczom KARTY DUŻEJ RODZINY
  • Patronom Piszczałek

Bezpłatne wejście przysługuje: młodzieży szkolnej, studentom uczelni artystycznych oraz emerytom i rencistom

Kontakt

Organizator:
Stowarzyszenie Przyjaciół Kościoła Św. Trójcy „Dziedziniec” w Gdańsku
ul. Św. Trójcy 4
80-822 Gdańsk

Dyrektor naczelny festiwalu
Dr hab. Andrzej Szadejko
info@organyplus.com

Biuro festiwalu
biuro@organyplus.com
tel.kom. 728 376 237

org

Mecenasi

Press room

Organy PLUS+ © 2016
designed by monolight.eu
graphics by Beata Czerepak